KALKINMA AJANSLARI

Kalkınma ajansları Türk kamu yönetimi sistemine yeni girmiş kurumlardır. Ülkemiz kalkınma ajansı kavramıyla resmi olarak 2006 yılında tanışmıştır.

2006 yılında yürürlüğe giren 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanunun Genel Gerekçesinde ajansların

  • Yerel-bölgesel potansiyeli, dinamikleri ve özgünlükleri ortaya çıkararak bunları en iyi şekilde değerlendirip planlayabilecek;
  • Potansiyeli ve dinamikleri rekabetçi, katılımcı, esnek, aksiyona dayalı bir yaklaşımla harekete geçirebilecek ve ulusal, uluslararası pazarlarda ekonomik, sosyal, kültürel birer değer haline dönüştürebilecek;
  • Bütün kurum, kuruluş ve şahıslara sağladığı idari, mali, teknik desteklerle başta girişimciler olmak üzere bütün kesimlerde bir kalkınma bilinci ve ivmesi oluşturabilecek;
  • Yenilikçi, rekabete dayalı kaynak tahsisi mekanizması, etkin izleme ve değerlendirme işlevleri ile kalkınma planları, bölgesel gelişme planları ve programların uygulama kapasitesini geliştirecek ve
  • Hem ulusal, hem de bölgesel-yerel düzeyde, başta istihdam ve gelir olmak üzere ekonomik ve sosyal göstergelerin iyileştirilmesine, bölgeler arası ve bölge içi gelişmişlik farklarının azaltılmasına ve dolayısıyla ülkenin genel refah ve istikrarına olumlu katkılar sağlayacak kurumlar olmaları öngörülmüştür. Buradan hareketle kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliğini geliştirmek, kaynakların yerinde ve etkin kullanımını sağlamak ve yerel potansiyeli harekete geçirmek suretiyle, ulusal kalkınma plânı ve programlarda öngörülen ilke ve politikalarla uyumlu olarak bölgesel gelişmeyi hızlandırmak, sürdürülebilirliğini sağlamak, bölgeler arası ve bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak üzere oluşturulacak kalkınma ajanslarının kuruluş, görev ve yetkileri ile koordinasyonuna ilişkin esas ve usûlleri düzenlemek amacıyla 5449 sayılı Kanun yürürlüğe girmiştir.

Bu kanun kapsamında; Kalkınma Bakanlığı(*) koordinasyonunda, 2006 yılında iki, 2008 yılında sekiz, 2009 yılında onaltı adet olmak üzere toplam 26 adet kalkınma ajansı kurulmuştur. Bu ajansların isimleri ve hizmet sundukları iller aşağıdaki tabloda sunulmuştur.(**)

 

KALKINMA AJANSI

İLLER

 

Ahiler Kalkınma Ajansı (AHİKA)

Aksaray, Kırıkkale, Kırşehir, Niğde, Nevşehir

 
 
 
 

Ankara Kalkınma Ajansı (ANKARAKA)

Ankara

 
 
 
 

Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı (BAKA)

Antalya, Burdur, Isparta

 
 
 
 

Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı (BAKKA)

Bartın, Karabük, Zonguldak

 
 
 
 

Bursa, Eskişehir, Bilecik Kalkınma Ajansı (BEBKA)

Bilecik, Bursa, Eskişehir

 
 
 
 

Çukurova Kalkınma Ajansı (ÇKA)

Adana, Mersin

 
 
 
 

Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı (DOĞAKA)

Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye

 
 
 
 

Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (DAKA)

Bitlis, Hakkâri, Muş, Van

 
 
 
 

Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA)

Artvin, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Trabzon

 
 
 
 

Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA)

Bolu, Düzce, Kocaeli, Sakarya, Yalova

 
 
 
 

Dicle Kalkınma Ajansı (DİKA)

Batman, Mardin, Şırnak, Siirt

 
 
 
 

Fırat Kalkınma Ajansı (FKA)

Bingöl, Elazığ, Malatya, Tunceli

 
 
 
 

Güney Ege Kalkınma Ajansı (GEKA)

Aydın, Denizli, Muğla

 
 
 
 

Güney Marmara Kalkınma Ajansı (GMKA)

Balıkesir, Çanakkale

 
 
 
 

İpekyolu Kalkınma Ajansı (İKA)

 Adıyaman, Gaziantep, Kilis

 
 
 
 

İstanbul Kalkınma Ajansı (İSTKA)

İstanbul

 
 
 
 

İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA)

İzmir

 
 
 
 

Karacadağ Kalkınma Ajansı (KARACADAĞ)

Diyarbakır, Şanlıurfa

 
 
 
 

Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı (KUZKA)

Çankırı, Kastamonu, Sinop

 
 
 
 

Kuzey Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (KUDAKA)

Bayburt, Erzincan, Erzurum

 
 
 
 
 
 
 

Mevlana Kalkınma Ajansı (MEVKA)

Karaman, Konya

 
 
 
 

Orta Anadolu Kalkınma Ajansı (ORAN)

Kayseri, Sivas, Yozgat

 
 
 
 

Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı (OKA)

Amasya, Çorum, Samsun, Tokat

 
 
 
 

Serhat Kalkınma Ajansı (SERKA)

Ağrı, Ardahan, Iğdır, Kars

 
 
 
 

Trakya Kalkınma Ajansı (TRAKYAKA)

Edirne, Kırklareli, Tekirdağ

 

Zafer Kalkınma Ajansı (ZAFER)

Afyonkarahisar, Kütahya, Manisa, Uşak

 

 

 

Köşe yazılarına ayrılan yerin sınırlı olması sebebiyle bu yazımda kalkınma ajansları konusuna bir girizgâh yapmaya çalıştım. Bundan sonraki yazılarımda ajansların fonksiyonları ve sundukları hizmetlere ilişkin daha detaylı bilgileri sizlerle paylaşacağım.

 

(*) o dönemdeki adıyla T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı

(**) Koyu renk ile belirtilmiş iller, o ajansın merkezinin bulunduğu illerdir.

 

Kaynakça:

  • 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanunun Genel Gerekçesi
  • 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun

 

Gökhan ÇOBAN

Uzman

İstanbul Kalkınma Ajansı

Diğer Bloglar